{"id":754546,"magazine_id":74257,"template_id":30,"title":"Aanpakken met impact","alias":"aanpakken-met-impact","page_no":9,"meta_keywords":null,"meta_description":null,"share_url":null,"options":{"has_disabled_header":false,"exclude_from_navigationbar":false,"share_url":null},"header":null,"content":{"background":{"filename":"ral7035_licht_grijs.34fcc669843c.jpg","uri":"\/images\/ral7035_licht_grijs.34fcc669843c.jpg","alt":null,"filemime":"image\/jpeg","filesize":49972,"width":1772,"height":1772},"nav_type":"bars","rows":[{"row_type":1,"text_image":[{"title":"Advertorial","subtitle":"Aanpakken met impact","description":"

Eenzaamheid en grote steden: ze lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Tenzij er inwoners, bestuurders of professionals zijn die zich daar niet in wensen te schikken, zoals in Amsterdam. Maar de wens om eenzaamheid uit te bannen is helaas sneller uitgesproken en vastgelegd in een bestuurlijk programma dan daadwerkelijk gerealiseerd. Eenzaamheid is een veelkoppig monster dat zich niet gemakkelijk laat vangen. Hoe kun je eenzaamheid aanpakken met duurzame impact? En valt die aanpak ook uit te rollen naar andere hardnekkige problemen in de samenleving, bijvoorbeeld op de thema\u2019s overgewicht, duurzaamheid of de fysieke leefomgeving?<\/em><\/p>


<\/p>

Leestijd: 9 minuten<\/em><\/p>","image":{"filename":"huy-phan-100866-unsplash_1.5ec83f2d3c96.jpg","uri":"\/images\/huy-phan-100866-unsplash_1.5ec83f2d3c96.jpg","alt":null,"filemime":"image\/jpeg","filesize":182340,"width":1600,"height":1063},"content_position":"0","style":{"background_title":["background: rgb(65,127,171);","background: rgba(65,127,171,1);"],"title":["color: rgb(255,255,255);","color: rgba(255,255,255,1);","font-size: 15px;"],"subtitle":["color: rgb(65,127,171);","color: rgba(65,127,171,1);","font-size: 30px;","font-family: 'Times New Roman', Times; font-weight: normal;"]}}]},{"row_type":4,"text":[{"title":null,"description":"

Al doende leren <\/strong><\/p>

BMC ziet dergelijke vragen groeien in aantal en in omvang. Er is met name bij gemeenten grote behoefte aan programmatisch werken op thema\u2019s die de leefwereld van inwoners betreffen. Onlangs kwam Marijke Andeweg vanuit Amsterdam het BMC team sociaal domein versterken. Met haar ervaring en onconventionele aanpak verstevigt BMC haar aanbod aan gemeenten om hen te ondersteunen bij taaie maatschappelijke vraagstukken, zowel bestuurlijk als in de uitvoeringspraktijk, onder de titel \u2018Aanpakken met impact\u2019. <\/p>

De aanpak wordt gekenmerkt door onconventioneel handelen en al doende leren. In deze methodiek ontwikkelt de praktijk zich dwars door tradities en weerstanden heen. Een zekere mate van onverschrokkenheid hoort bij deze aanpak.  <\/p>

 <\/p>

Eenzaamheid <\/strong><\/p>

Maarten Poorter, stadsdeelvoorzitter in stadsdeel Oost in Amsterdam, is enthousiast over  \u2018Aanpakken met impact\u2019. Marijke Andeweg werkte al volgens deze methode aan het probleem van eenzaamheid in haar \u2018Amsterdamse tijd\u2019, dus voor haar komst naar BMC. Maarten vertelt over het probleem van eenzaamheid in de hoofdstad. \u201cVoor mij was de urgentie van het probleem eenzaamheid duidelijk toen ik de getallen zag: maar liefst 80.000 mensen kampen in onze stad met ernstige eenzaamheid. En dat zijn lang niet allemaal ouderen of alleenstaanden, zoals vaak wordt gedacht. Zulke cijfers passen niet in deze tijd, en ik wil niet accepteren dat dat nodig is. Het helpt niet om dan een beleidsnota op te stellen, je moet gewoon aan de gang gaan met het probleem. Steeds opnieuw agenderen, de discussie zo breed mogelijk voeren, dus iedereen erbij betrekken, vooral de inwoners zelf en beginnen met een overzicht cre\u00ebren van wat er allemaal al gebeurt.  <\/p>

We wilden hier in Amsterdam de goede dingen versterken en ombuigen wat beter kan. En in kaart brengen bij welke organisaties - inclusief de overheid - of personen het eigenaarschap van het probleem ligt en alle partijen stimuleren tot er echt iets verandert. Niemand heeft het antwoord alleen: het is een kwestie van volhouden en een lange adem, de opgebouwde kennis weer creatief opnieuw toepassen en blijven evalueren.\u201d<\/p>

 <\/p>

Iedereen is aandeelhouder van het probleem <\/strong><\/p>

Maarten vertelt dat er in Amsterdam breed ruimte was voor experimenten van mensen zelf. \u201cZij namen het voortouw en beleidsmakers maakten de vertaalslag naar een duurzame verbetering. Voorbeelden van experimenten waar mensen zelf mee kwamen vari\u00ebren van een wandelgroep voor lesbische vrouwen, tot een hondenuitlaatservice. Een mevrouw van in de tachtig die regelmatig door iemand met een auto een middagje meegenomen wordt naar Zandvoort en een ander mens is geworden. Zulke dingen brengen mensen op idee\u00ebn, men ziet dat er echt iets kan gebeuren. We zijn nu zo\u2019n twee jaar bezig met dergelijke initiatieven. Het succes zit \u2018m vooral in de breedte: iedereen is aandeelhouder van het probleem en van de oplossing. Ik zag de beweging groeien, zonder dat de gemeente zichzelf in de centrale, zichtbare rol plaatst. Het zijn de mensen zelf die met gerichte ondersteuning oplossingen bedenken. Nu komen we in de fase dat de aanpak op het niveau van de buurten wordt uitgerold, zoals in Geuzenveld, Sloten-West en Nieuw West. In die laatste wijk kampt maar liefst een kwart van de mensen met eenzaamheid, dat is toch onacceptabel, dus we gaan door met aanpakken!\u201d, aldus Maarten Poorter. <\/p>","columns":"0","style":null}]},{"row_type":4,"text":[{"title":null,"description":"

\u201cMaar liefst 80.000 mensen kampen in onze stad met ernstige eenzaamheid\u201d<\/strong><\/em><\/p>","columns":"0","style":{"paragraph":["font-size: 20px;","color: rgb(76,117,147);","color: rgba(76,117,147,1);"]}}]},{"row_type":4,"text":[{"title":null,"description":"

Gelijkwaardigheid <\/strong><\/p>

Gelijkwaardigheid tot stand brengen in de inbreng van alle partijen, en dus in het eigenaarschap kost niet alleen tijd, er is vooral ook veel kennis voor nodig. Je kunt zo\u2019n groot probleem alleen aanpakken door wetenschap, beleid en praktijk bij elkaar te brengen. De ervaringen moeten immers ook weer vertaald worden naar een zodanig niveau dat anderen ervan kunnen leren: cyclisch leren, ook al is de context steeds weer anders. Stadsdeelvoorzitter Poorter: \u201cAanpakken met impact maakt de verbinding tussen mensen en organisaties en schakelt voortdurend tussen de dagelijkse praktijk en het bredere leren. Daarvoor heb je mensen nodig die niet terugdeinzen voor welke hindernis dan ook, die de energie in de samenleving vrijmaken. Dat heeft Marijke hier als geen ander gedaan. Zij ziet overal mogelijkheden om op microniveau oplossingen te bedenken en op een niveau hoger mensen, netwerken en mogelijkheden met elkaar te verbinden. Zo krijg je op beleidsniveau voor elkaar wat er moet gebeuren in termen van randvoorwaarden, besluitvorming, budgetten en dergelijke. Zij neemt mensen mee en verbindt de praktijk aan de methodiek. Stap voor stap en altijd gericht op resultaat, op impact dus. Zulke mensen heb je nodig om vertrouwen tot stand te brengen, echt iets bij te dragen aan wezenlijke veranderingen en om het verschil te maken.\u201d <\/p>

 <\/p>

Geen blauwdruk <\/strong><\/p>

BMC\u2019er Marijke Andeweg licht haar aanpak toe: \u201cEr is geen blauwdruk voor alle problemen, in elke context, voor alle ingewikkelde maatschappelijke vraagstukken. Je kunt  \u2018Aanpakken met impact\u2019 zien als een routekaart, waarin we alle betrokkenen gidsen.\u201d  <\/p>","columns":"0","style":null}]},{"row_type":5,"custom_advanced":[{"block_type":0,"title":null,"description":"

Marijke vertelt: \u201cAllerlei factoren veranderen voortdurend, zoals de rol van de overheid, de thema\u2019s in maatschappelijke discussies. Vanuit BMC brengen we kennis en kunde samen, en in dat kader werken we ook samen met collega\u2019s elders in het veld, die hun specifieke bijdragen leveren aan deze aanpak. Een voorbeeld daarvan is Movisie, het kennisinstituut bij uitstek voor kennisontwikkeling en duurzame veranderingen voor mensen in kwetsbare posities. Movisie brengt sociale vraagstukken in hun onderlinge samenhang en cre\u00ebert versnelling in de leerprocessen die daaraan verbonden kunnen worden. Samen werken we aan het versnellen van leerprocessen, zodat er in positieve zin een olievlekwerking ontstaat. Dat dragen we actief uit en we hopen dat steeds meer gemeenten met onze begeleiding hun eenzaamheidsproblematiek willen aanpakken.\u201d <\/p>

Nu is \u2018Aanpakken met impact\u2019 nog vooral verbonden aan sociale vraagstukken als eenzaamheid, maar ook het werkveld Jeugd heeft veel baat bij deze werkwijze. Ook ziet BMC mogelijkheden om \u2018Aanpakken met impact\u2019 uit te rollen op het gebied van onderwijsvraagstukken, ruimte (naar aanleiding van de Omgevingswet) en de energietransitie en duurzaamheid.<\/p>","image":null,"youtube":null,"columns":"2","style":null},{"block_type":0,"title":null,"description":"

Marijke Andeweg - adviseur, programmamanager, netwerker en vrije denker - verdiende haar sporen met de aanpak van overgewicht bij kinderen in Amsterdam naar een duurzaam gezonde levensstijl. In haar eigen woorden:<\/p>


<\/p>

\u201cWe wisten niet precies wat ging werken, we moesten verschillende dingen onderzoeken in de praktijk en daarvoor meteen in het begin ruimte cre\u00ebren. Die eerste verkenning is heel belangrijk. En binnen het team moet je op elkaar kunnen vertrouwen: het samen doen, ook als het stormt. Methodisch werken, zonder dat het voelt als een harnas. Maar het mag soms wel schuren met tradities of gewoontes. Als ik een veranderopdracht krijg, dan wil men dat er iets wordt doorbroken, dat er iets nieuws tot stand komt. Dat kan alleen als wij ons als adviseurs onafhankelijk durven op te stellen. <\/p>

Onze methode is niet een model dat even uitgerold en ingevuld kan worden. Het is meer een formule die rust op vertrouwen in onze skills om \u2018het voor elkaar te krijgen\u2019. De praktijk laat zien dat wij dat vertrouwen waard zijn.\u201d<\/p>","image":null,"youtube":null,"columns":"2","style":{"background":["background: rgb(65,127,171);","background: rgba(65,127,171,1);"],"paragraph":["color: rgb(255,255,255);","color: rgba(255,255,255,1);"]}}]},{"row_type":4,"text":[{"title":null,"description":"

Organische beweging <\/strong><\/p>

Floor Ziegler heeft als \u2018stadmaker\u2019 ook ervaring met \u2018Aanpakken met impact\u2019. Wat is een stadmaker? Floor: \u201cIemand midden in de samenleving die echt werk maakt van het beter, leefbaarder, duurzamer of creatiever maken van die samenleving. Ik werk als stadmaker op allerlei plekken in het land en vorm gemeenschappen aan de hand van thema\u2019s zoals eenzaamheid of cultuur. Het kenmerkende van de aanpak is dat alle actoren gelijkwaardig zijn: de inwoners, ambtenaren, ontwerpers en de stadmaker, die de wijk tot in de haarvaten kent en functioneert in allerlei netwerken. Je moet dus ook altijd een bepaalde plek hebben die voor iedereen gemakkelijk toegankelijk is; het werkt niet om dat vanuit het gemeentehuis te doen. Net zoals het niet werkt om te willen sturen met documenten met beleidstaal, of met vergaderingen in het gemeentehuis. Die gescheiden werelden van inwoners en beleid moeten bij elkaar komen, ze moeten dezelfde taal leren spreken en naar elkaar leren luisteren zonder oordeel; dat is de eerste stap naar begrip en gezamenlijkheid. Dan ontstaan er veel meer initiatieven en bewegingen dan wanneer er van tevoren processen zijn bedacht en dichtgetimmerd. Een organische beweging, waarin allerlei personen en partijen elkaar ontmoeten op een kantelpunt en waarin iets tot stand komt. Dit noem ik de \u2018tussenruimte\u2019. Daar ontstaat dan op een gegeven moment een groeiende zwerm waarin iedereen eigenaar is, zich gehoord en gezien voelt en dezelfde kant op gaat naar een conreet resultaat.\u201d  <\/p>

  <\/p>

Beginnen met overzichtelijk project <\/strong><\/p>

Welke randvoorwaarden zijn daarbij nodig? Floor Ziegler: \u201cHet is wel belangrijk dat er wat geld beschikbaar is om initiatieven te realiseren, waarbij het heus niet gaat om enorme budgetten. We hebben van het experiment in Amsterdam veel geleerd, er konden ook fouten gemaakt worden. Dat er die ruimte is, is erg belangrijk. En natuurlijk is het essentieel dat er co\u00f6rdinatie en aansturing plaatsvindt, door een verbinder, zo iemand als Marijke.\u201d  <\/p>

Is er in het hele land veel draagvlak op politiek-bestuurlijk niveau voor zulke aanpakken? Floor: \u201cEr zijn altijd wel wethouders of bestuurders die snappen dat deze aanpak gaat werken, die lef en vertrouwen hebben. En het is belangrijk om eerst met een overzichtelijk project te beginnen, dan ontstaat er al snel een positieve flow. Men ziet dan de zingeving en het resultaat. Dat werkt veel effectiever dan een lijn uitzetten vanachter een bureau. De aanpak werkt in grote steden evengoed als in bijvooreeld krimpgemeenten, waar vaak grote urgente problemen zijn en waar de mensen elkaar ook niet altijd weten te vinden.\u201d   <\/p>

 <\/p>

Gids <\/strong><\/p>

De rol van de (senior) adviseur valt te benoemen als die van een gids. Een gids loopt soms voorop, maar vaak tussen de groep, als een soort spelverdeler. \u2018Aanpakken met impact\u2019 is een leerbare methode en er zijn gelukkig veel mensen die graag willen leren. De invulling is afhankelijk van de context en de wensen van de opdrachtgever: wat zijn de ambities en specifieke omstandigheden? Wat is mogelijk en haalbaar, en welke actoren spelen welke rol? Marijke Andeweg: \u201cWat bij \u2018Aanpakken met impact\u2019 essentieel is, is dat we het bij het papier vandaan halen, en dat we altijd op zoek gaan naar het gezamenlijke. We nemen bij elk traject heel concentieus de mensen waar het om gaat voor ogen. Bij het thema eenzaamheid kan dat door een complete persoonsschets (een zogenaamde persona) van iemand die eenzaam is als uitgangspunt te nemen, bijvoorbeeld een statushouder. Wat is zijn\/haar behoefte, welke factoren spelen een rol bij het probleem, hoe ziet de sociale omgeving van hem\/haar eruit, etcetera. We vullen dit beeld zo nauwkeurig mogelijk in en gaan daarmee aan de slag. Dat betekent pionieren, nieuwe routes verkennen, nieuwe actoren zoeken. En beter gebruik maken van alles wat al voorhanden is. Door een adviseur van BMC te betrekken, haal je een pionier in huis, die bestaande wegen beter met elkaar weet te verbinden, of nieuwe wegen verkent en in de route opneemt. De route voor een beter leven voor mensen die dat zelf moeilijk kunnen bewerkstelligen binnen onze maatschappij. Op een manier waar niet alleen het individu beter van wordt, maar ook de groepen rondom dat individu, de wijk en vervolgens de hele gemeente of regio.\u201d  <\/p>

 <\/p>

Verduurzaming van de methode<\/strong> <\/p>

Over de duurzaamheid en dus de impact van deze aanpak zegt Marijke: \u201cWe zijn blij met de samenwerking met Movisie, omdat zij bij uitstek werken aan de verduurzaming van de positieve veranderingen. Alleen door duurzame effecten kunnen we werkelijk en blijvend iets betekenen voor veel mensen in kwetsbare posities. Je kunt anders misschien wel op kleine schaal ogenschijnlijk snelle resultaten bewerkstelligen, maar het gaat om de aanpak van problemen in de breedte: dat is veel taaier. Het gaat daarbij om zowel de inhoud (wat werkt echt goed) als om de processen en methoden (hoe kun je het \u2018t beste aanpakken en implementeren).\u201d <\/p>

Vanuit Movisie vult Lou Repetur aan: \u201cBij beleid maken gaat het vaak om de discrepantie tussen gelijk hebben en gelijk krijgen. Alle studies ten spijt, de praktijk is altijd het uiteindelijke bewijs. Het begrip \u2018implementatie\u2019 krijgt pas inhoud in de vertaalslag naar de praktijk, naar wat er gebeurt op straat, in de levens van mensen. Wij ondersteunen en versnellen de leerprocessen als gevolg van experimenten in de praktijk en brengen de partijen samen die elkaar aanvullen en versterken: de netwerkregie. Het gaat om cyclisch leren, er is geen kant-en-klare oplossing voor elk probleem. Van elk traject valt te leren en wij maken die leereffecten zichtbaar en dragen ze uit. De aanpak van eenzaamheid in Amsterdam levert daaraan een uitstekende bijdrage, die wij - met verrijking vanuit de wetenschap - breed toepasbaar maken. Je moet dus altijd samenwerken met alle partijen - ook de betrokken inwoners zelf - die hun praktijk en kennis inbrengen. Niemand heeft immers het antwoord alleen op maatschappelijke vragen. Alleen door gerichte samenwerking beklijven oplossingen voor de langere termijn. Wat een adviseur als Marijke inbrengt, naast haar grote kennis, is haar persoonlijke inzet. Ze manoeuvreert dwars door alle belemmeringen heen, ziet altijd weer een oplossing en weet de verbinding tot stand te brengen tussen mensen en ontwikkelingen die op het eerste gezicht niets met elkaar te maken hebben. Beleid maken op zichzelf levert nog niet vanzelfsprekend de gewenste realiteit op, het gaat vooral om de mensen die er mee aan de slag gaan, met inventiviteit en doorzettingsvermogen. Om daaraan bij te dragen werken wij vanuit onze focus op lerend vermogen, ook samen met gemeenten en hun adviseurs, zoals vanuit BMC.\u201d <\/p>

  <\/p>

Succesformule valt niet zonder meer te kopieren <\/strong><\/p>

Gelukkig ziet BMC dat er bij gemeenten steeds minder ruimte is om te denken dat een succesformule in een bepaalde context of gemeente zonder meer gekopieerd kan worden naar een andere situatie. Zoals secretaris-generaal van VWS Erik Gerritsen het verwoordt op de website van Movisie: \u201cAls je een praktijk die ergens succesvol is geweest op een andere plek koud uitrolt, dan weet je dat het niet gaat lukken. Maar je kunt wel een goede praktijk gebruiken op een slimme manier, om een proces op een andere plek met andere spelers in een andere context te versnellen. Die praktijk mag dan best voor zestig procent gebaseerd zijn op iets wat elders al is bedacht, de kans op effectiviteit en een duurzame verandering is dan toch veel groter. En dan is het dus ook gelijk duurzaam. Want iets dat je samen met anderen zelf hebt bedacht, dat is van jou. En dan blijf je je best doen om er een succes van te maken.\u201d <\/p>","columns":"0","style":null}]},{"row_type":4,"text":[{"title":null,"description":"

<\/p>

Marijke Andeweg<\/strong> is senior adviseur bij BMC. Zij werkt samen met partners aan de vernieuwing in het sociaal domein. <\/p>

E-mail: <\/em>marijke.andeweg@bmc.nl<\/em><\/span><\/a><\/p>","columns":"0","style":{"background":["background: rgb(65,127,171);","background: rgba(65,127,171,1);"],"paragraph":["color: rgb(255,255,255);","color: rgba(255,255,255,1);"]}}]}]}}