{"id":754543,"magazine_id":74257,"template_id":28,"title":"Stelling: Investeren in de sociale basis loont","alias":"stelling-investeren-in-de-sociale-basis-loont","page_no":6,"meta_keywords":null,"meta_description":null,"share_url":null,"options":{"has_disabled_header":false,"exclude_from_navigationbar":false,"share_url":null},"header":null,"content":{"title":"Stelling: Investeren in de sociale basis loont","background":{"filename":"achtergrond_magazine_sociaalweb.7906a3dbab2b.svg","uri":"\/images\/achtergrond_magazine_sociaalweb.7906a3dbab2b.svg","alt":null,"filemime":"image\/svg+xml","filesize":209,"width":"1600","height":"1200"},"order_by":"timestamp_asc","nav_type":"bars","timeline":[{"title":null,"header_style":null,"content_block":[{"media_type":"0","title":null,"subtitle":null,"description":"<p><strong>Marijke Vos:<\/strong><\/p><p><br><\/p><p>We zijn het nieuwe jaar 2019 ingegaan, met roerige oud-en-nieuwvieringen, waar op de achtergrond discussies over \u2018tradities\u2019 en \u2018van wie is de wijk\u2019 een rol spelen. Sociale cohesie staat op veel plekken onder druk, tweedeling en polarisatie lijken toe te nemen. Hoe houden we de samenleving bij elkaar, dat is voor mij \u00e9\u00e9n van de grote maatschappelijke opgaven. En dan gaat het niet alleen om het tegengaan van tweedeling en polarisatie, maar ook om het bestrijden van eenzaamheid, van armoede en gezondheidsachterstanden. Om het bieden van kansen en perspectief aan mensen, om werk en zingeving, om integratie van nieuwkomers. &nbsp;En daar hebben we een sterke sociale basis in alle wijken voor nodig, als een sociaal fundament dat zorgt dat mensen hun dagelijks leven kunnen leiden, kunnen meedoen, ertoe doen, elkaar ontmoeten, naar elkaar omkijken en ondersteuning krijgen als ze die nodig hebben. Dit raakt aan alle aspecten van het dagelijks leven, of je het nu hebt over onderwijs en opvoeding, wonen, werken, inkomen, ontmoeting, gezondheid, cultuur of veiligheid. Daar heb je goede voorzieningen en vooral mensen voor nodig, zowel de bewoners als de mensen die werken in de wijken. Toch wordt lang niet overal voldoende in die sociale basis ge\u00efnvesteerd, terwijl dit zich dubbel en dwars terugverdient.&nbsp;<\/p><p>&nbsp;<\/p><p>Laat ik een paar voorbeelden noemen:&nbsp;<\/p><p><br><\/p><p>We willen dat mensen zo lang mogelijk thuis wonen, en zo zelfstandig mogelijk hun leven leiden. Maar dat gaat niet vanzelf. Zo neemt het aandeel ouderen toe, en de meesten wonen tot op hoge leeftijd thuis. Van de ouderen met dementie woont bijvoorbeeld ruim 80% thuis, in hun eigen wijk, &nbsp;en dat willen de meesten ook het liefst. Maar daar is wel iets voor nodig, zoals mantelzorgers die dagelijkse hulp bieden, plekken waar je makkelijk en veilig heen kunt en waar je anderen kunt ontmoeten, en zo nodig hulp van een thuishulp, wijkverpleegkundige of sociaal werker. Toch blijven de investeringen voor mensen thuis ver achter bij die in de verpleeghuizen, terwijl de eenzaamheid groeit en mantelzorgers overbelast raken. Investeringen in lichte hulp, in ondersteuning voor mantelzorgers, in ontmoetingsmogelijkheden en een leefbare wijk versterken het welzijn en de gezondheid en kunnen zwaardere kosten voorkomen. &nbsp;&nbsp;<\/p><p>&nbsp;<\/p><p style=\"text-align: center;\"><em><strong>\u201cEr wordt lang niet overal voldoende in de sociale basis ge\u00efnvesteerd, terwijl dit zich dubbel en dwars terugverdient\u201d&nbsp;<\/strong><\/em><\/p><p>&nbsp;<\/p><p>Ditzelfde geldt voor mensen met stevige psychosociale problemen. Er zijn prachtige voorbeelden van groepen bewoners, die met ondersteuning van sociaal werk in een eigen ruimte activiteiten organiseren en een eigen sociaal netwerk cre\u00ebren, waardoor ze zich beter voelen, weer grip op hun leven krijgen en actief zijn in hun wijk.&nbsp;<\/p><p><br><\/p><p>Voor kinderen en jongeren, zeker in gezinnen met sociale problemen, kunnen de buurt en school een wereld van verschil maken. Betrokken leerkrachten en schoolmaatschappelijk werkers, peuterspeelzaal- en kinderopvangwerkers helpen kinderen zich te ontwikkelen en hun talenten te ontdekken. Speelplekken in de buurt en sportmogelijkheden stimuleren bewegen, ontmoeting en sociale vaardigheden. Opvoedingsondersteuning dichtbij helpt ouders om hun kinderen beter te ondersteunen. Voor kinderen geldt al helemaal: hoe eerder je erbij bent, hoe meer je kunt bereiken.<\/p><p>&nbsp;&nbsp;<\/p><p>Dat geldt ook voor jongeren. Als voorzitter van Sociaal Werk Nederland heb ik in het hele land ontmoetingen gehad met jongeren die weer een perspectief in hun leven hadden gevonden nadat ze naar eigen zeggen helemaal mislukt waren op school, in werk, soms verslaafd geraakt of in de criminaliteit beland. Zij waren geholpen door een sociaal werker, soms samen met een mentor of vrijwilliger, en hadden de kans gekregen nieuwe talenten te ontdekken en ontwikkelen. Allemaal vertelden ze: het gaat erom dat er iemand naast je staat, die naar je luistert en in je gelooft, die dichtbij is en er voor je is als je hem of haar nodig hebt en je aanspreekt op je gedrag. &nbsp;<\/p><p>&nbsp;<\/p><p>Al deze voorbeelden laten zien dat het gaat om leefbare wijken en buurten, met voorzieningen dichtbij. Met bewoners die zich inzetten voor de wijk en voor elkaar. Met sociaal werkers, wijkverpleegkundigen, huisartsen, leerkrachten en wijkagenten die dichtbij staan, er snel bij zijn, op tijd in actie komen voordat problemen uit de hand lopen of veel zwaardere zorg of maatregelen nodig zijn. Met werkers die bewoners ondersteunen in hun initiatieven, sociale netwerken versterken en inzetten op oplossingen en kansen. Investeren in dit sociale weefsel van buurtbewoners, professionals en voorzieningen in de wijk voorkomt ellende, vermindert kosten en versterkt de samenleving.&nbsp;<\/p><p>&nbsp;<\/p><p>Kortom, waar wachten we nog op?<\/p>","image":null,"youtube":null,"action":null,"timestamp":1361721600,"style":null},{"media_type":"0","title":null,"subtitle":null,"description":"<p><strong>Pieter Hilhorst:<\/strong><\/p><p><br><\/p><p>Katie heeft nooit eerder wat gestolen. Erg goed is ze er ook niet in en dus loopt ze direct tegen de lamp. De beveiliger neemt haar mee naar zijn kantoor achter de winkel. De beveiliger biedt haar een alternatief voor de politie. Als ze in geldnood zit, kent hij wel mensen waar ze wat kan bijverdienen. Uit pure wanhoop accepteert ze het \u2018aanbod\u2019 van de beveiliger en gaat aan de slag als prostituee. Het bovenstaande is een sc\u00e8ne uit de film I Daniel Blake van Ken Loach. Het gaat over een man die om gezondheidsredenen niet kan werken en wordt vermalen in de bureaucratie van de Britse sociale dienst. Daar ontmoet hij Katie, een alleenstaande moeder die gekort is op haar uitkering omdat ze te laat gekomen is op een afspraak.<\/p><p><br><\/p><p>De aanklacht van Ken Loach is zo sterk omdat het fictie is over ware misstanden. Criminelen hebben een fijne neus voor mensen die in een kwetsbare positie zitten. Daar maken ze dan misbruik van. Bij de man met schulden komt een wietplantage op zolder. De jongere met een lichte verstandelijke beperking staat op de uitkijk bij een inbraak. De oudere die geen nee kan zeggen, wordt opgelicht.<\/p><p><br><\/p><p>Als het gaat om het versterken van de sociale basis kunnen we wat leren van criminelen. De samenleving moet even inventief zijn om mensen die kwetsbaar zijn op het spoor te komen. Alleen dan niet om misbruik van ze te maken, maar om ze ondersteuning aan te bieden. Neem mensen met geldzorgen. Het NIBUD heeft onlangs alarm geslagen dat er 240.000 huishoudens zijn met problematische schulden die geen hulp ontvangen. Sinds het eerste moment waarop mensen betalingsachterstanden krijgen tot het moment waarop ze aankloppen voor schuldhulp zit gemiddeld vijf jaar.<\/p><p><br><\/p><p>Dat mensen onbekend zijn bij schuldhulp wil niet zeggen dat ze onbekend zijn bij andere instanties. De woningcorporatie, de zorgverzekeraar en de energiemaatschappij constateren achterstanden. De werkgever moet een loonbeslag doorvoeren. De huisarts krijgt pati\u00ebnten met stress-klachten op zijn spreekuur. Wat zou het mooi zijn als al die instanties zich zouden opstellen als die beveiliger uit de film van Ken Loach. Maar dan om mensen de goede kant op te wijzen. De kant waar mensen ondersteuning kunnen krijgen.<\/p><p><br><\/p><p style=\"text-align: center;\"><em><strong>\u201cAls het gaat om het versterken van de sociale basis kunnen we wat leren van criminelen\u201d<\/strong><\/em><\/p><p>&nbsp;<\/p><p>Wat geldt voor mensen met geldzorgen geldt evengoed voor bewoners die vereenzamen of verward gedrag vertonen. Er zijn altijd buurtbewoners en instanties die hebben gezien dat het mis gaat. Alleen weten de meeste omstanders en instanties niet wat ze met die signalen aan moeten. En dan is er ook nog het spook van de privacy: \u201cJe mag toch niet zomaar informatie over mensen doorgeven?\u201d Dat klopt maar je mag iemand wel toestemming vragen om hen aan te melden bij een steunpunt voor geldzorgen of bij een sociaal wijkteam. Dat is voor mij de essentie van het versterken van de sociale basis. Het gaat om het opzetten van een netwerk van organisaties met antennes voor als het misgaat en organisaties die ondersteuning kunnen bieden voor een basale participatie aan de samenleving.<\/p><p><br><\/p><p>Het klinkt zo ongelooflijk simpel. Als alle instanties in actie komen als ze zien dat het misgaat, kunnen we ongelooflijk veel ellende voorkomen en ook nog waanzinnig veel geld uitsparen. We roepen wel dat voorkomen beter is dan genezen, maar zo hebben we de samenleving niet ingericht. Instanties worden afgerekend op hun kerntaak. Ze willen dat de huurachterstand binnen komt. En de huisarts weet alles over het menselijke lichaam maar weinig over financi\u00ebn. En zo ligt de verleiding op de loer om je te beperken tot je taak en de grotere maatschappelijke verantwoordelijkheid te laten liggen. Maar daarover gaat het bij de versterking van de sociale basis. We moeten leren reageren op signalen. We mogen de Katies van deze wereld niet aan hun lot overlaten. &nbsp;<\/p>","image":null,"youtube":null,"action":null,"timestamp":1415869800,"style":null},{"media_type":"0","title":null,"subtitle":null,"description":"<p><strong>Pieter Hilhorst<\/strong> is lid van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving.<\/p>","image":{"filename":"pieter_hilhorist_2.b7a28d550be8.jpg","uri":"\/images\/pieter_hilhorist_2.b7a28d550be8.jpg","alt":null,"filemime":"image\/jpeg","filesize":477526,"width":1386,"height":1911},"youtube":null,"action":null,"timestamp":1417019640,"style":{"title":["color: rgb(255,255,255);","color: rgba(255,255,255,1);"],"paragraph":["color: rgb(255,255,255);","color: rgba(255,255,255,1);"],"paragraph_background":["background: rgb(65,127,171);","background: rgba(65,127,171,1);"]}},{"media_type":"0","title":null,"subtitle":null,"description":"<p><strong>Marijke Vos<\/strong> was van 2011 tot oktober 2018 voorzitter van Sociaal Werk Nederland. Sinds oktober 2018 is zij lid van de Afdeling Advisering van de Raad van State.<\/p>","image":{"filename":"marijke_vos.7fb29b4ae9d1.jpg","uri":"\/images\/marijke_vos.7fb29b4ae9d1.jpg","alt":null,"filemime":"image\/jpeg","filesize":183433,"width":811,"height":1014},"youtube":null,"action":null,"timestamp":1480160040,"style":{"paragraph":["color: rgb(255,255,255);","color: rgba(255,255,255,1);"],"paragraph_background":["background: rgb(65,127,171);","background: rgba(65,127,171,1);"]}}]}]}}